قانون‌گذاری جغرافيايی؛ با تأکید بر جمهوري اسلامي ايران

چکيده

مهم‌ترین عامل مؤثر در امر قانون‌گذاری و اداره كشورها، كه بر اساس آن توسعه متوازن و پايدار قلمرو ملي تحقق‌پذیر خواهد بود، جغرافيا است. عاملي كه كشورهاي در حال توسعه و توسعه‌نیافته كمتر به آن توجه نموده و با انتخاب سيستم بسيط و تك ساخت كه اكثراً ناسازگار با فضاي جغرافيايي آنهاست، يكسان انگاري و یکسان‌سازی سرزميني را در دستور كار خود قرار داده‌اند. جمهوري اسلامي ايران نيز با دارا بودن چنين سيستمي، تفاوت‌های فضايي- جغرافيايي را در مديريت و قانون‌گذاری كشور تا حدودي ناديده انگاشته است. بر همين اساس اين پژوهش با روش توصيفي – تحليلي بر آن است تا به بررسي قانون‌گذاری جغرافيايي در ايران و ارائه پيشنهاداتي براي تحقق اين امر پردازد. نتايج تحقيق نشان می‌دهد كه ايران كشوري پهناور با تنوع و تفاوت‌های گسترده جغرافيايي است كه اين گوناگوني موجب شده، بر هر يك از بخش‌هاي كشور شرايط متفاوتي حكمفرما باشد. با اين وجود قوانين مصوب در جمهوري اسلامي ايران‌همگي در سطح ملّي تصويب شده و به‌رغم وجود ویژگی‌های جغرافيايي متنوع و مختلف كشور، براي همه مناطق كشور به‌طور يكسان به اجرا گذارده مي‌شوند. اين مسئله موجب شده بيشتر مناطق كشور كه (به لحاظ شرايط خاص حاكم بر خود) همخواني مناسبي با قوانين وضع شده در سطح ملّي ندارند، از توسعه لازم برخوردار نگرديده و ضمن كاهش كارايي اين قوانين در اين مناطق، پتانسيل‌هاي بالاي جغرافيايي مناطق مذكور مورد توجه و بهره‌برداري مناسب قرار نگيرد. در اين پژوهش سعي شده است با اشاره به نقش پژوهش در قانون‌گذاری، لزوم توجه به اين تفاوت‌ها و تعريف قوانين متناسب با شرايط حاكم بر هر يك از اين مناطق را بررسي كنيم كه ماحصل آن ضرورت توجه به قانون‌گذاری جغرافيايي هست که یکی از مباحث کاربردی و مهم در قانون‌گذاری و حکمرانی خوب است.


واژه‌هاي‌کليدي:جغرافيا، فضا، قانون‌گذاری جغرافيايي، توسعه، عدالت جغرافيايي.

اطلاعات بیشتر

  • نویسندگان:
    دکتر مهدي ذوالفقاري  استاديار روابط بین‌الملل، دانشگاه لرستان
    دکتر بهادر غلامي- دانشآموخته جغرافياي سياسي و پژوهشگر مركز پژوهش‌های مجلس شوراي اسلامي 
    محمد مهدي احمدي معين- دانشجوي دکتري علوم سياسي گرايش مسائل ايران، دانشگاه تهران

آخرین ویرایش در تاریخ جمعه 05 آبان 1396 ساعت 18:07

نمایه فصلنامه ژئوپلیتیک در SCOPUS

به اطلاع خوانندگان محترم می رساند که فصلنامه ژئوپلیتیک در Scopus نمایه شده است. جهت مشاهده نامه بر روی لوگو کلیک کنید.

فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک

صاحب امتياز: انجمن ژئوپليتيک ايران

مدير مسئول: دکتر محمد اخباري

سردبير: دکتر محمدرضا حافظ‌ نيا

دستیار سردبیر: دکتر مصطفی قادری حاجت

ويراستار: دكتر حسين مختاري هشي

ویراستار چکیده های انگلیسی: مهدی کریمی

اين فصلنامه براساس پروانه انتشار شماره ۱۲۴/۱۵۷۳ تاريخ ۸۴/۴/۲۹ هيأت نظارت بر مطبوعات منتشر مي‌شود و به موجب مجوز شماره ۳/۲۹۱۰/۴۷۴ تاريخ ۸۳/۵/۲۶ کميسيون بررسي نشريات علمي کشور داراي درجه علمي ـ پژوهشي مي‌باشد.