کاربرد دیدگاه پسااستعمارگرایی در تحلیل های ژئوپلیتیکی

چکيده

ژئوپلیتیک انتقادی در روند توسعه خود، تحولاتی را پشت سر گذاشته است و از تمرکز بر دیدگاه پساساختارگرایی و دغدغه های اولیه نسبت به عرصه رسمی کشورداری، و از تمرکز بر نقد و شالوده شکنی و گفتمان های استراتژیک تبدیل به حوزه ای برای در برگرفتن مسائل متعددی مانند جنگ، بازنمایی و غیره شده و پسوند های مختلفی از ژئوپلیتیک انتقادی ظهور یافته است. یکی از دیدگاه هایی که در دو دهه اخیر در مطالعات و تحلیل های ژئوپلیتیکی به کار گرفته شده است، دیدگاه پسااستعماگرایی است. با توجه به قابلیت-های فراوان دیدگاه پسااستعماری برای تحلیل بسیاری از مسائل جهان کنونی و به‌ویژه منطقه خاورمیانه، و نیز با توجه به خلأ ادبیات در زبان فارسی در مورد چگونگی کاربرد دیدگاه پسااستعماری در تحلیل های ژئوپلیتیکی، مقاله حاضر با استفاده از روش  توصیفی-تحلیلی به بررسی مهمترین کاربردهای دیدگاه پسااستعمارگرایی در تحلیل‌های ژئوپلیتیکی می پردازد. نتایج تحقیق نشان می دهد که دیدگاه پسااستعمارگرایی، به لحاظ نظری، چالش هایی را برای سنت ها و بینش های رشته جغرافیای سیاسی و نظریه های ژئوپلیتیکی که عمدتاً بر اساس دیدگاه غربی هستند، به وجود آورده است. مهمترین کاربردهای دیدگاه پسااستعمارگرایی در تحلیل های ژئوپلیتیکی، نقد و تحلیل رویه شرق شناسی در دنیای کنونی؛ مباحث مربوط به ژئوپلیتیک فرودستی؛ مسئله جنگ و خشونت، و بیوپلیتیک است. در کل، دیدگاه پسااستعماری در ژئوپلیتیک، توجه خاصی به حکومت ها، گروه‌ها و انسان های فرودست و ضعیف در جهان کنونی دارد. این دیدگاه درد و رنج انسانی را در فضاهایی خاص به تصویر می کشد و تحلیلی انتقادی از تقاطع بین ژئوپلیتیک، بیوپلیتیک و ژئواکونومی ارائه می کند.

واژه‌هاي‌کليدي:پسااستعمارگرایی، ژئوپلیتیک، شرق شناسی، فرودستی، جنگ، خشونت، بیوپلیتیک

اطلاعات بیشتر

  • نویسندگان:

    دکتر فاطمه سادات میراحمدی - دانش آموخته جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران
آخرین ویرایش در تاریخ جمعه 05 آبان 1396 ساعت 18:03

نمایه فصلنامه ژئوپلیتیک در SCOPUS

به اطلاع خوانندگان محترم می رساند که فصلنامه ژئوپلیتیک در Scopus نمایه شده است. جهت مشاهده نامه بر روی لوگو کلیک کنید.

فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک

صاحب امتياز: انجمن ژئوپليتيک ايران

مدير مسئول: دکتر محمد اخباري

سردبير: دکتر محمدرضا حافظ‌ نيا

دستیار سردبیر: دکتر مصطفی قادری حاجت

ويراستار: دكتر حسين مختاري هشي

ویراستار چکیده های انگلیسی: مهدی کریمی

اين فصلنامه براساس پروانه انتشار شماره ۱۲۴/۱۵۷۳ تاريخ ۸۴/۴/۲۹ هيأت نظارت بر مطبوعات منتشر مي‌شود و به موجب مجوز شماره ۳/۲۹۱۰/۴۷۴ تاريخ ۸۳/۵/۲۶ کميسيون بررسي نشريات علمي کشور داراي درجه علمي ـ پژوهشي مي‌باشد.